چرا بیضه ها در جنین در داخل شکم باقی نمی مانند و به کیسه بیضه نزول می کنند؟

چرا بیضه ها در جنین در داخل شکم باقی نمی مانند و به کیسه بیضه نزول می کنند؟

بیضه ها دو عضو تخم مرغی شکل به ابعاد تقریبی ۵/۲ × ۴ سانتی متر هستند که در بیرون از بدن در داخل کیسه ای بنام کیسه بیضه قرار دارند. بیضه ها در دوران جنینی تشکیل می شوند. در داخل شکم جنین و در نزدیکی کلیه های او محل تشکیل شدن بیضه ها می باشد و تا ماه آخر حاملگی نیز بیضه های جنین پسر در همین محل باقی می مانند اما در طی ماه آخر حاملگی به سمت پایین حرکت کرده و از داخل شکم به سمت کشاله ران و کیسه بیضه نزول می کنند. همراه پایین آمدن بیضه ها رگهای خونی، اعصاب و لوله های مربوط به بیضه هم پایین می آیند و مانند طنابی به بیضه ها متصل هستند و بیضه ها توسط همین طنابها در داخل کیسه بیضه بصورت معلق قرار می گیرند. گاهی یکی از بیضه ها یا هر دوی آنها موفق به نزول از شکم به کیسه بیضه نمی شوند. این بیضه ها را بنام بیضه های نزول نکرده می گویند. این گونه بیضه ها در خطر بسیار بیشتری برای ابتلاء به سرطان هستند و چنانچه چنین وضعیتی وجود داشته باشد باید به پزشک مراجعه کرد.

اما چرا بیضه ها در همان داخل شکم باقی نمی مانند و حتماً باید خود را به کیسه بیضه برسانند ؟ برای پاسخ به این سوال می بایست ابتدا قدری راجع به عملکرد و وظایف بیضه در مردان بدانیم.

دو وظیفه عمده بعهده بیضه ها گذاشته شده است :

  • تولید مثل
  • ایجاد صفات ثانویه جنسی در مردان مثل روئیدن مو در صورت، زیر بغل و ناحیه تناسلی، کلفت شدن صدا و تغییرات دیگر که در مبحث بلوغ مفصلاً راجع به آنها صحبت خواهیم کرد.

نقش بیضه ها در تولید مثل بعلت توانایی بیضه ها در ساخت سلول جنسی مردانه (اسپرم) می باشد. تولید اسپرم در بیضه ها بعد از بلوغ پسران صورت می گیرد و بطور مداوم روزانه میلیونها اسپرم تولید می کنند.

اسپرم یا سلول جنسی مردانه سلولی است بسیار کوچک که فقط با میکروسکوپ قابل مشاهده می باشد. اسپرم به شکل یک بچه قورباغه است که یک سرویک دم دارد. شکل شماره ۲ اسپرم توسط حرکت دادن دم خود قادر به حرکت به طرف جلو می باشد. اما اسپرمها در درون بیضه غیرفعال بوده و قادر به حرکت نیستندو حتماً باید از طریق لوله ها و مجاری خاصی از بیضه خارج شده و به مایع منی برسند تا قدرت حرکت پیدا کنند. برای خروج اسپرم از بیضه ها نیز مسیرهایی بوجود آمده است. این مسیرها متشکل از یک لوله بلند است که از بیضه ها شروع شده و به طرف کیسه های منی ساز می رود. این لوله در قسمت اول خود بصورت پیچ در پیچ و بشکل یک مستطیل کوچک به بالای بیضه چسبیده است که این قسمت اپیدیدیم نام دارد. ادامه اپیدیدیم لوله ای است نسبتاً صاف که بطرف شکم حرکت می کند (به شکل شماره ۱ نگاه کنید) این لوله وازدفران نام دارد که وظیفه اصلی آن انتقال اسپرمها از بیضه به مایع منی است. در مبحث تنظیم خانواده خواهیم دید که چگونه با بستن لوله های وازدفران می توان از باروری یک مرد جلوگیری کرد.

برگردیم به سوالی که در ابتدای این بحث مطرح کردیم که چرا بیضه ها در جنین در داخل شکم باقی نمی مانند و به کیسه بیضه نزول می کنند.

بیضه وقتی قادر است اسپرم بسازد که دمای اطراف آن در حد خاصی باشد این دما باید از درجه حرارت داخلی بدن (۳۷) پایین تر باشد. بنابراین بیضه ها باید در جای خارج از بدن قرار گیرند. به همین جهت در دوران جنینی از داخل شکم به طرف کیسه بیضه ها نزول می کنند تا بعد از بلوغ قادر به اسپرم سازی باشند. بد نیست بدانید کیسه نقش مهمی در جهت حفظ گرمای مناسب برای ساخت اسپرم ایفا می کند.

کیسه بیضه یک کیسه پوستی است که عمل پوشانیدن و محافظت از بیضه ها را بعهده دارد همانطور که قبلا گفتیم بیضه ها توسط طناب بیضه در داخل کیسه بیضه ها بصورت معلق قرار دارند (شکل شماره ۱) معلق بودن بیضه ها در داخل کیسه بیضه باعث می شود بیضه ها در داخل این کیسه براحتی حرکت کنند و همین مسئله بیضه ها را در مقابل ضربات حفظ می کند. پوست کیسه بیضه نازک و قهوه ای رنگ است و موهای ظریف و پراکنده ای بر روی آن وجود دارد و دارای چین و چروک زیادی است.

همانگونه که قبلاً گفته شد بیضه در دمائی پایین تر از دمای داخلی بدن قادر به اسپرم سازی است بنابراین در برابر گرمای زیاد مثل فضای حمام، پوست بیضه بازتر و شل تر شده تا هرچه ممکن است بیضه را از بدن دور کند تا در روند اسپرم سازی خللی بوجود نیاید و برعکس در هوای سرد پوست بیضه جمع شده تا هرچه ممکن است بیضه ها را به بدن نزدیکتر کند تا گرمای لازم برای ساخت اسپرم تأمین گردد. بهرحال شکل ظاهری کیسه بیضه در افراد مختلف و در شرایط مختلف ممکن است متفاوت باشد مثلاً در آب و هوای گرم و در افراد مسن کشیده تر و پهن است ولی در افراد جوان و سالم و آب و هوای سرد کوچکتر و پرچین و چروک است.

بطور طبیعی بیضه چپ و بنابراین نیمه چپ کیسه بیضه مختصری پایین تر از سمت راست است.

گوناگون

ارسال نظر